Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt đời thường, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ đơn thuần là cuộc chiến trên trang giấy, mà đã trở thành một “Chiến lược công tác chính trị, tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số” toàn diện. Để giữ vững vai trò “rường cột” của chế độ và “hồn cốt” của dân tộc, đòi hỏi chúng ta phải đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức đấu tranh; tháo gỡ những “điểm nghẽn” về công nghệ và tư duy; đồng thời xây dựng một hệ sinh thái số nhân văn, lấy thông tin chính thống để “phủ xanh” không gian mạng. Đây không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách, mà là sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, từ cơ sở đến những “sứ giả” là người Việt Nam ở nước ngoài, cùng quyết tâm đưa con tàu cách mạng lướt sóng vươn mình trong kỷ nguyên mới.

Nền tảng tư tưởng – “Lá chắn thép” và “Hồn cốt” dân tộc trước vận hội của Kỷ nguyên mới

nguồn: https://hvcsnd.edu.vn/

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã chứng minh một chân lý khách quan: Nền tảng tư tưởng chính là “linh hồn”, là mạch sống quyết định sự tồn vong của chế độ. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn sâu sắc: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam”. Trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp và sự chống phá tinh vi trên mặt trận tư tưởng hiện nay, việc bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là nhiệm vụ lý luận thuần túy mà là vấn đề “sống còn” để bảo vệ Đảng, Nhà nước và lợi ích quốc gia, dân tộc. Đây chính là nền tảng tư tưởng, là “kim chỉ nam” giúp nhân dân nhận diện và đấu tranh hiệu quả trước các âm mưu “diễn biến hòa bình”, các luồng thông tin xấu độc và những luận điệu xuyên tạc. Giữa dòng chảy toàn cầu hóa mãnh liệt, việc kiên định nền tảng ấy chính là giữ vững bản sắc dân tộc, đảm bảo nguyên tắc “hội nhập nhưng không hòa tan”, tiếp biến tinh hoa nhân loại nhưng vẫn bảo vệ vững chắc những giá trị cốt lõi để phát triển bền vững đất nước.

Bước vào “Kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” – giai đoạn bứt phá để thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng và hướng tới 100 năm thành lập nước – công tác tư tưởng phải chuyển mình mạnh mẽ để trở thành sức mạnh tinh thần vĩ đại, khơi dậy hào khí dân tộc và khát vọng phát triển đất nước hùng cường. Đây là thời điểm “hội tụ” tổng hòa các lợi thế, sức mạnh và thời cơ lịch sử sau 40 năm đổi mới để đất nước bước vào trang sử mới. Trong kỷ nguyên mới, công tác tư tưởng phải chuyển hóa từ thế trận bảo vệ ‘tĩnh’ sang chiến lược phát triển ‘động’. Không chỉ dừng lại ở việc phòng ngự thụ động, chúng ta cần xây dựng một hệ sinh thái số vững chắc – nơi sự giàu mạnh về kinh tế, ổn định về chính trị và niềm tin chiến lược của nhân dân kết tinh thành ‘bức tường sắt’ kiên cố nhất. Lấy thực tiễn phát triển đất nước và sự đồng thuận của lòng dân làm thước đo giá trị cho tính đúng đắn của lý luận, tạo điểm tựa vững chãi để dân tộc tự tin bứt phá, khẳng định vị thế và sánh vai với các cường quốc năm châu.

Kiên định nền tảng tư tưởng trong vận hội mới đòi hỏi một tư duy mở, sáng tạo, tuyệt đối không khép kín hay bảo thủ. Việc bảo vệ lý luận phải được thực hiện thông qua hiệu quả quản trị xã hội và phát triển kinh tế, biến các giá trị của Đảng thành ‘bức tường sắt’ chiến lược trong hệ sinh thái phát triển bền vững. Khi lý luận trở thành chìa khóa tháo gỡ mọi ‘nút thắt’ thực tiễn, nó sẽ củng cố niềm tin chiến lược và tinh thần tự tin dân tộc, tạo ra sức mạnh tổng hợp để đưa đất nước vượt qua mọi thách thức, vững vàng tiến tới mục tiêu nước phát triển vào giữa thế kỷ XXI.

Trong kỷ nguyên vươn mình, nền tảng tư tưởng không chỉ là ‘rường cột’ của chế độ mà còn là ‘hồn cốt’ tạo nên bản lĩnh dân tộc. Việc giữ vững trận địa tư tưởng giờ đây không chỉ giới hạn trong thực tiễn mà còn phải được cụ thể hóa bằng một hệ sinh thái số vững chắc. Đây chính là ‘bức tường sắt’ chiến lược giúp chúng ta chủ động định hướng thông tin, làm chủ vận mệnh quốc gia đồng bộ trên cả không gian thực và không gian mạng, đảm bảo sự toàn vẹn của chủ quyền tư tưởng trong thời đại chuyển đổi số.

Thách thức từ “không gian ảo” và những “điểm nghẽn” trong công tác tư tưởng

Bước vào kỷ nguyên mới – “kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh, kỷ nguyên thịnh vượng dưới sự lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Cộng sản”, công tác tư tưởng đang đứng trước những thách thức và khó khăn “chưa từng có”. Sự bùng nổ của công nghệ số đã hình thành nên một “không gian mạng” rộng lớn, nơi “tích hợp vào đời sống tinh thần và vật chất của xã hội”, làm thay đổi sâu sắc “cách thức tạo ra dư luận, phổ biến dư luận và định hướng dư luận”.

Thứ nhất là sự gia tăng tính phức tạp của môi trường dư luận xã hội. Sự kết hợp giữa không gian thực và không gian ảo làm cho “tư tưởng xã hội đa dạng hơn và dư luận xã hội trở nên phức tạp hơn”. Các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng môi trường này để “kích động chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa bè phái, chủ nghĩa hưởng lạc từ bên trong”, đồng thời “rao giảng, đề cao tư tưởng phương Tây” nhằm xóa bỏ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đáng chú ý, các quan điểm sai trái, phản động thường xuyên được tạo ra và “lên men” ngay trong lòng không gian mạng, gây ra những áp lực lớn cho công tác bảo vệ trận địa tư tưởng.

Thứ hai là sự trỗi dậy của các trào lưu tư tưởng ngoại lai và “điểm nghẽn” phương thức. Biểu hiện của “chủ nghĩa dân túy” hiện nay là thủ đoạn “mị dân”, “lôi kéo và lừa gạt người dân thông qua kỹ năng tư biện rỗng tuếch”. Chúng triệt để lợi dụng các “khoảng trống thông tin” để “châm ngòi”, biến các bức xúc dân sinh thành các vấn đề chính trị phức tạp. Trong khi đó, các phương thức truyền thống đang bộc lộ hạn chế khi “thiếu sự phối hợp, dẫn đến phân mảnh và bị suy giảm sức mạnh tổng hợp. Việc giải quyết các vấn đề thực tiễn đôi khi còn lúng túng, chưa nắm bắt sát sao “tiếng nói của nhân dân bằng nhiều cách”, dẫn đến sự phát sinh các “cảm xúc, tâm lý xã hội tiêu cực” trong cộng đồng.

Thứ ba là thách thức từ sự suy thoái nội bộ và kỷ luật chính trị. Tình trạng ‘suy thoái về nhận thức, tư tưởng chính trị, phai nhạt lý tưởng cách mạng’ ở một bộ phận cán bộ đang ‘đe dọa sự sống còn của Đảng, của chế độ’. Trên trận địa không gian mạng, yêu cầu đặt ra là mỗi đảng viên phải ‘tuyệt đối tuân thủ kỷ luật phát ngôn’, không bày tỏ cảm xúc, thái độ trái với định hướng chính trị. Đặc biệt, cần kiên quyết đấu tranh ngăn chặn tình trạng ‘thờ ơ chính trị, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh’ để giữ vững sự thống nhất và bản lĩnh chính trị của người chiến sĩ cách mạng.

Những thách thức này buộc công tác tư tưởng phải tiên phong đổi mới, thực hiện theo phương châm “vừa chạy vừa xếp hàng”, tận dụng mọi thời cơ để đưa đất nước bứt tốc, phát triển mạnh mẽ và cất cánh trong kỷ nguyên mới.

Xây dựng “Hệ sinh thái số” và thế trận thông tin liên hoàn

nguồn: https://tcnnld.vn/

Để bảo vệ nền tảng tư tưởng hiệu quả, công tác tư tưởng phải chuyển mình mạnh mẽ, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” trên không gian mạng theo các định hướng chiến lược sau:

Thứ nhất: “Phủ xanh” không gian mạng bằng thông tin chính thống. Xây dựng thế trận thông tin liên hoàn, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực. Báo chí và các kênh thông tin phải giữ vững thế “chủ động tấn công, dẫn dắt”, là “ngọn hải đăng” định hướng dư luận. Mỗi trang mạng xã hội của cơ quan, đơn vị phải trở thành một “vùng xanh” lan tỏa những mô hình hay, cách làm sáng tạo từ cơ sở. Trong quá trình đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện nghiêm trách nhiệm “kiên quyết bảo vệ cái đúng, sự thật; kiên trì giải thích, uốn nắn các nhận thức lệch lạc”.

Thứ hai: Hiện đại hóa công tác tuyên giáo và quản trị thông tin số. Phát huy mạnh mẽ vai trò “đi trước mở đường” bằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để rà quét, dự báo sớm các luồng tư tưởng xấu độc trên không gian mạng. Việc làm chủ “hệ sinh thái số” giúp chuyển đổi công tác tư tưởng từ “hành chính hóa” sang “tương tác hóa”, chủ động đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái bằng luận điểm khoa học. Đồng thời, thông qua các nền tảng số và mạng lưới công nghệ số cộng đồng, chúng ta kịp thời nắm bắt sát sao tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, từ đó ngăn chặn từ gốc tình trạng “thờ ơ chính trị, thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh”, giữ vững bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng trong kỷ nguyên mới.

Thứ ba: Phát huy vai trò của các lực lượng nòng cốt và “Sứ giả” toàn cầu.

Để xây dựng một “Hệ sinh thái thông tin lành mạnh” và vững chắc, cần sự hiệp lực đồng bộ của các lực lượng nhằm khơi dậy khát vọng bứt phá của dân tộc trong kỷ nguyên mới. Trong đó, lực lượng Tuyên giáo, Dân vận và Mặt trận Tổ quốc đóng vai trò nòng cốt trong công tác “tuyên vận” từ cơ sở, nắm sát tâm tư nhân dân để hóa giải các “điểm nóng” và xây dựng vững chắc “thế trận lòng dân trên không gian mạng”. Song hành cùng đó là đội ngũ trí thức và thế hệ trẻ – những “tuyên truyền viên số” tiên phong dùng trí tuệ khoa học và tinh thần “dám nghĩ, dám làm” để lan tỏa thông điệp tích cực, xây dựng “miễn dịch tư tưởng” và kiên quyết phản bác các luận điệu xuyên tạc. Đặc biệt, cần phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài như những “sứ giả” toàn cầu, dùng thành tựu rực rỡ của 40 năm đổi mới để đập tan các thông tin sai lệch, chủ động định hướng dư luận tích cực và khẳng định vị thế dân tộc trên không gian mạng toàn cầu.

Việc phát huy tổng lực các dòng chảy thông tin tích cực sẽ giúp chúng ta “đấu tranh ngăn chặn nguy cơ ‘trung tính hoá tư tưởng’, thờ ơ chính trị, né tránh chính kiến”, tạo thành sức mạnh nội sinh đưa đất nước bứt tốc phát triển mạnh mẽ.

Các giải pháp trọng tâm nhằm bảo vệ nền tảng tư tưởng

Để hiện thực hóa chiến lược xây dựng “Hệ sinh thái số”, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng cần tập trung vào các nhóm giải pháp hành động sau:

Về cơ chế và thể chế: Hoàn thiện hành lang pháp lý và các quy tắc ứng xử trên không gian mạng. Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng (Công an, Quân đội, Tuyên giáo, Thông tin & Truyền thông) để hình thành bộ lọc thông tin đa tầng, giúp ngăn chặn từ gốc các nội dung độc hại và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng “khoảng trống thông tin” để kích động dư luận.

Về nội dung và phương thức: Đa dạng hóa các sản phẩm tuyên truyền theo hướng “đa phương tiện hóa”. Không chỉ dừng lại ở các bài viết lý luận khô khan, cần chuyển tải nền tảng tư tưởng của Đảng thành các dạng nội dung ngắn gọn, trực quan (Infographic, video ngắn, nội dung tương tác AI) phù hợp với thị hiếu của thế hệ trẻ và kiều bào, giúp lý luận trở nên gần gũi và dễ thẩm thấu.

Về đào tạo và bồi dưỡng: Tập trung nâng cao “kỹ năng số” và bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ chủ chốt. Tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng nhận diện tin giả, kỹ năng xử lý khủng hoảng truyền thông và sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để nắm bắt “mạch đập” dư luận, từ đó chủ động điều chỉnh phương pháp tiếp cận phù hợp với từng đối tượng.

Về phát huy sức mạnh nhân dân: Đưa việc bảo vệ nền tảng tư tưởng vào nội dung sinh hoạt thường kỳ của các tổ chức hội, đoàn thể. Khuyến khích người dân tham gia phát hiện, tố giác thông tin sai lệch thông qua các kênh phản ánh trực tuyến (Zalo chính quyền, Fanpage đơn vị), biến mỗi người dân thành một “cột mốc chủ quyền” trên bản đồ tư tưởng số.

Bản lĩnh và khát vọng trong kỷ nguyên vươn mình

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới không chỉ là nhiệm vụ bảo vệ những giá trị đã có, mà còn là nhiệm vụ kiến tạo tương lai. Khi chúng ta xây dựng được một “thế trận lòng dân” vững chắc trên không gian mạng, khi mỗi cán bộ, đảng viên là một “lá chắn thép” về đạo đức và trí tuệ, chúng ta sẽ bảo vệ vững chắc chủ quyền tư tưởng quốc gia.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với niềm tin sắt đá và sức mạnh từ sự đổi mới sáng tạo, dân tộc Việt Nam nhất định sẽ vượt qua mọi giới hạn phát triển, khơi dậy mạnh mẽ hào khí dân tộc để vươn mình bứt phá, cất cánh trong kỷ nguyên mới!

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Nguyễn Dương Thúy Hà