Sáng ngày 21/11, Trung tâm Công nghệ Sinh học Đà Nẵng (DBC) tổ chức hội thảo “Kết nối Công – Tư Đà Nẵng: Từ R&D đến thị trường”, nhằm tìm kiếm các giải pháp thực tiễn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, vừa và startup trong lĩnh vực công nghệ sinh học tiếp cận hoạt động nghiên cứu – phát triển (R&D), đồng thời tăng khả năng đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường thông qua mô hình hợp tác Công – Tư (PPP).
Khai mạc Hội thảo “Kết nối Công – Tư Đà Nẵng: Từ R&D đến thị trường”
Phát biểu khai mạc, TS. Phạm Châu Huỳnh – Giám đốc DBC – nêu hai thách thức lớn của R&D tại Việt Nam. Thứ nhất, mức đầu tư còn thấp: Việt Nam dành khoảng 0,43% GDP cho R&D, thấp hơn nhiều so với Singapore (2,2%), Hàn Quốc (4,8%) hay mức trung bình OECD (2,7%). Thứ hai, hiệu quả thương mại hóa còn hạn chế, khi chỉ 15–20% kết quả nghiên cứu được ứng dụng thành công. Ông cho biết các doanh nghiệp nhỏ và startup gặp nhiều trở ngại hơn, từ thiếu bộ phận R&D chính thức, chi phí đầu tư ban đầu cao, đến khó khăn trong việc chuyển hóa ý tưởng thành sản phẩm và tiếp cận hạ tầng nghiên cứu.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu nâng mức đầu tư cho R&D lên 2% GDP vào năm 2030 – trong đó khu vực tư nhân đóng góp khoảng 60% – mô hình PPP được xem là hướng đi cần thiết để thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng.
Trong bài tham luận mở đầu, TS. Phạm Châu Huỳnh đã giới thiệu giải pháp hỗ trợ R&D cho SME và startup dựa trên triết lý “Tiếp cận thay vì Sở hữu” (Access over Ownership) thông qua mô hình “Open Lab” và hạ tầng dùng chung của DBC. Giải pháp này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu và tăng khả năng thử nghiệm, phát triển sản phẩm. Ông cũng nhấn mạnh sứ mệnh của Trung tâm Công nghệ Sinh học Đà Nẵng là cầu nối giữa nghiên cứu khoa học và ứng dụng thực tiễn, giữa khu vực công và khu vực tư và vai trò của chương trình ươm tạo Danang BioHub kết hợp SWISS EP trong thúc đẩy thương mại hóa công nghệ sinh học và kinh tế xanh.
TS. Phạm Châu Huỳnh, Giám đốc DBC trình bày “Giải pháp phát triển hoạt động R&D cho doanh nghiệp nhỏ, vừa và startup tại Đà Nẵng”
Ông Nguyễn Minh Khôi – Giám đốc Tư vấn và Chuyển đổi, Viện Chuyển đổi Toàn cầu Tony Blair, trình bày tham luận “Hợp tác Công – Tư (PPP) như một mô hình tài chính thúc đẩy thương mại hóa”.
Tiếp nối chương trình, ông Nguyễn Minh Khôi – Giám đốc Tư vấn và Chuyển đổi, Viện Tony Blair vì Sự thay đổi toàn cầu – đã chỉ ra rằng “Thung lũng chết” là giai đoạn các kết quả R&D đã đạt Mức độ Sẵn sàng Công nghệ (TRL) cao (sẵn sàng chuyển giao), nhưng vẫn nằm ngoài tầm với của các nhà đầu tư tư nhân thông thường do rủi ro công nghệ và rủi ro thị trường còn lớn. Đây là khoảng trống nguy hiểm khiến nhiều dự án khoa học tiềm năng bị lãng quên. Đánh giá các mô hình tương đồng ở các nước phát triển (Singapore, Hàn Quốc, Mỹ), theo ông, PPP chính là cơ chế chia sẻ rủi ro hiệu quả, cho phép sử dụng vốn công như nguồn lực khởi tạo để hỗ trợ các bước thử nghiệm tốn kém trước khi doanh nghiệp có thể gọi vốn từ thị trường.
Ông Lý Đình Quân – Giám đốc SHi trình bày tham luận “Hệ sinh thái khởi nghiệp Đà Nẵng – Bước chuyển từ phong trào sang thể chế và cấu trúc PPP bền vững”
Kinh nghiệm hoạt động ươm tạo cộng đồng khởi nghiệp nhiều năm, ông Lý Đình Quân – Giám đốc Songhan Incubator (SHi) – cho rằng dù Đà Nẵng có nhiều chính sách thuận lợi, mô hình PPP vẫn cần được hoàn thiện để vận hành bền vững. Ông đề xuất chuyển cách tiếp cận hệ sinh thái khởi nghiệp từ phong trào sang cấu trúc được thể chế hóa, đồng thời khẳng định các tổ chức tư nhân như SHi, DNES và các quỹ đầu tư địa phương có thể đóng vai trò đồng hành với chính quyền.
Ông Lê Đình Hội – Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng chia sẻ về cách thức đo lường, đánh giá và những chính sách hỗ trợ, đầu tư cho cộng đồng sinh thái khởi nghiệp tại Đà Nẵng
Ở góc nhìn đo lường hiệu quả, ông Lê Đình Hội – Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo Đà Nẵng – chia sẻ cách xây dựng bộ chỉ số đánh giá hệ sinh thái, nhằm giúp thành phố định hướng đầu tư và cải thiện môi trường đổi mới sáng tạo.
Các đại biểu trao đổi trực tiếp với diễn giả trong phiên hỏi – đáp
Hội thảo đã thu hút sự tham gia trao đổi thảo luận sâu sắc của cộng đồng khởi nghiệp, quỹ đầu tư, vườn ươm và các doanh nghiệp lớn trên địa bàn. Sự kiện đã mang lại cái nhìn tổng quan và rõ ràng hơn về con đường thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, đồng thời tạo ra cơ hội kết nối, củng cố niềm tin về khả năng biến đổi các thành tựu khoa học công nghệ sinh học (biotech) thành động lực tăng trưởng kinh tế thực sự cho thành phố Đà Nẵng. Qua đó, cho thấy rằng hành trình từ R&D đến thị trường cần sự đồng hành của nhiều thành tố giữa công và tư trong hệ sinh thái.
Tuyết Trinh – Hoàng Oanh
